Kış Sporları · Genel · Kar ve dağ bilimi
Rüzgâr soğuğu (wind chill), rüzgârın açık deriden ısıyı hızla alıp götürmesi nedeniyle hissedilen sıcaklığın gerçek hava sıcaklığından düşük olmasıdır. Türkiye'de Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın bilgi kartına göre −5 °C'de 30 km/sa rüzgâr, −13 °C gibi hissettirir. Kanada Çevre Bakanlığı'na göre rüzgâr soğuğu −28 °C ile −39 °C arasındayken açık deri 10–30 dakikada donabilir; daha düşük değerlerde bu süre birkaç dakikaya iner. Kayakta rüzgârın bir kısmını sen yaratırsın: hızla inerken ve özellikle telesiyejde rüzgâra karşı oturduğunda deri çok çabuk soğur.
Hazırlayan: Outdoor AkademiTeknik inceleme: Mustafa Kaya · 27 Ekim 2026Yayın: 3 dk okumaKIS-097
Vücut, derinin hemen üzerinde ince bir sıcak hava tabakası oluşturur. Rüzgâr bu tabakayı sürekli alıp götürür; deri yeni ısı üretmek zorunda kalır ve daha hızlı soğur. Termometre aynı değeri gösterse de rüzgârlı havada daha soğuk hissedersin ve açık deri daha çabuk donar. ABD Ulusal Hava Durumu Servisi (NWS) ve Kanada'nın kullandığı rüzgâr soğuğu indeksi bu etkiyi hesaplar; Türkiye'de Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı da aynı yöntemi "hissedilen sıcaklık" ya da "üşütme sıcaklığı" adıyla kullanır.
Aşağıdaki değerler, NWS ve Kanada'nın kullandığı rüzgâr soğuğu formülünün santigrat sürümüyle hesaplanmıştır (yuvarlanmış):
| Hava sıcaklığı | 10 km/sa | 20 km/sa | 30 km/sa | 40 km/sa | 50 km/sa |
|---|---|---|---|---|---|
| 0 °C | −3 | −5 | −6 | −7 | −8 |
| −5 °C | −9 | −12 | −13 | −14 | −15 |
| −10 °C | −15 | −18 | −20 | −21 | −22 |
| −15 °C | −21 | −24 | −26 | −27 | −29 |
| −20 °C | −27 | −30 | −33 | −34 | −35 |
Bakanlığın bilgi kartındaki örnek de aynı sonucu verir: −5 °C ve 30 km/sa rüzgâr yaklaşık −13 °C hissettirir.
Kanada Çevre Bakanlığı'na göre açık derinin donma süresi:
| Rüzgâr soğuğu | Açık deri donabilir |
|---|---|
| −28 ile −39 °C | 10–30 dakikada |
| −40 ile −47 °C | 5–10 dakikada |
| −48 ile −54 °C | 2–5 dakikada |
| −55 °C ve altı | 2 dakikadan kısa sürede |
Saatte 50 km'nin üzerindeki sürekli rüzgârda donma tablodakinden daha hızlı olabilir. ABD'den bir örnek: −18 °C'de saatte 24 km rüzgâr, açık derinin 30 dakikada donabileceği bir rüzgâr soğuğu yaratır.
Pistte rüzgâr yalnız havadan gelmez:
Kayak merkezleri için Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün kayak merkezleri tahmin sayfası, sıcaklık ve rüzgâr bilgisini birlikte verir. Kuvvetli rüzgâr ayrıca liftlerin kapanmasına yol açabilir; bu durumda ne olacağını Kayak tatilinde hava kötü olursa ne olur? rehberinde anlattık.
Doğru giyinmek, soğuk bir kış gününü keyifli bir güne çevirir. Bir aktivite tatilinde günün ritmi soğuğa göre kurulur: sabah eğitim, öğle yemeğinde ısınma molası, öğleden sonra pratik. Grupla geçen akşamlar ise günün yorgunluğunu ve soğuğunu unutturur; Doğadayız'ın kış programları bu yüzden birer sosyal macera tatilidir. Programlar için kış aktivite tatilleri sayfasına bak.
Doğadayız Paketleri
Konaklama, skipass ve ekipmanın dahil olduğu, grupla yaşanan kış aktivite tatilleri.
Doğadayız sosyal macera tatili
Bir aktivite tatili, tatilin merkezine bir sporu koyar: ulaşım, konaklama ve yemek planlıdır, sen pistte öğrenmeye odaklanırsın. Doğadayız'ın kış aktivite tatillerinde konaklama, skipass ve kayak ya da snowboard ekipmanı her pakette yer alır; eğitim paketlerinde Türkiye Kayak Federasyonu'na bağlı eğitmenlerle temel ders verilir, tecrübe paketlerinde pistte kendi seviyende pratik yaparsın.
Programı farklı kılan grup: benzer seviyedeki insanlarla aynı pistte olmak, akşamları birlikte yemek ve gece eğlenceleri, her an yanında bir grup lideri. Tek başına katılanlar da ilk günden bu sosyal macera tatilinin bir parçası olur. Bu yüzden programlarımızı bir sosyal macera tatili olarak tanımlıyoruz.
Rüzgârın açık deriden ısıyı hızla alıp götürmesi nedeniyle hissedilen sıcaklığın gerçek hava sıcaklığından düşük olmasıdır. Örneğin −5 °C'de 30 km/sa rüzgâr yaklaşık −13 °C gibi hissettirir.
Kanada Çevre Bakanlığı'na göre rüzgâr soğuğu −28 °C ile −39 °C arasındayken açık deri 10–30 dakikada, −40 ile −47 °C arasında 5–10 dakikada donabilir. Kuvvetli rüzgârda bu süreler kısalır.
Boyunluk ya da balaclava ile yüzünü, kar gözlüğüyle gözlerini koru ve açık deri bırakma. Yanakta, burunda ya da kulakta beyazlaşma ve uyuşma fark edersen hemen sıcak bir yere geç ve bölgeyi ovalama.
GenelEkipmanKış Sporları · KIS-056
Kayak ve snowboard'da üç katman giyilir: teri dışarı atan sentetik ya da yün içlik, ısıyı tutan polar orta katman ve rüzgârı ve suyu geçirmeyen kayak montu ve pantolonu. Buna tek kat ince kayak çorabı, su geçirmez eldiven, boyunluk, kask ve kar gözlüğü eklenir. Pamuk giyilmez: terle ıslanır ve üşütür.
Rehberi oku →GenelGüvenlikKış Sporları · KIS-098
Whiteout, Amerikan Meteoroloji Derneği'nin tanımına göre gözlemcinin tekdüze beyaz bir parlaklığın içinde kalmış gibi göründüğü optik bir olaydır: kesintisiz kar örtüsü ve tekdüze kapalı gökyüzünde gölgeler, ufuk ve bulutlar kaybolur, derinlik ve yön duygusu kaybolur. İngiltere Meteoroloji Ofisi'ne göre risk, sis ya da pusun yaygın kar örtüsüyle birleştiği durumlarda artar. Kayakta bu, eğimi, tümsekleri ve pist kenarını görememek demektir. Görüş kötüleşince hızı düşür, işaretli pistte ve pist kenarındaki direklerin yakınında kal, bir seviye kolay piste geç; görüş çok azsa en yakın lift istasyonuna inip günü bitir.
Rehberi oku →GenelKar ve dağ bilimiKış Sporları · KIS-099
Yükseklik hastalığı (akut dağ hastalığı, AMS), ABD Hastalık Kontrol Merkezleri'ne (CDC) göre en çok 2.450 metrenin üzerinde uyuyan, iklime alışmamış kişilerde görülür; Colorado'da bu yükseklikte uyuyan ziyaretçilerin yaklaşık %25'inde ortaya çıkar. Belirtiler baş ağrısı ile birlikte iştahsızlık, baş dönmesi, yorgunluk ya da bulantıdır ve genellikle 2–12 saatte başlar. Türkiye'deki kayak merkezlerinde kayak alanı 3.000 metreyi aşabilir (Erciyes 3.346 m), ama konaklama genellikle çok daha alçaktadır; bu yüzden gün içinde yükseğe çıkıp aşağıda uyumak riski azaltır. CDC ilk 48 saat alkolden kaçınmayı önerir. Yükseklik ayrıca UV ışınlarını artırır: her 1.000 metrede yaklaşık %10.
Rehberi oku →
