Telesiyej, Teleski ve Gondol Nasıl Kullanılır? Lift Rehberi
Kayak merkezlerinde dört tür lift vardır: yürüyen bant, teleski (T-bar), telesiyej ve gondol. Yeni başlayan önce yürüyen bantta, sonra telesiyejde ustalaşır; teleski ise denge gerektirdiği için en zor olanıdır. Telesiyejde temel kural: sandalyeyi omuzunun üstünden izle, tam otur, herkes oturunca emniyet barını indir, varışa yaklaşınca kaldır ve rampadan hemen uzaklaş. Snowboardda liftlere arka ayak bağlamadan çıkarılmış olarak binilir. Erciyes'in kurallarına göre çocuklar liftlere yetişkin olmadan binemez.
Sandalyeyi izle: Omzunun üstünden gelen sandalyeye bak; değdiği anda otur.
Tam otur: Sırtını yasla, kıpırdama.
Barı indir: Herkes oturduktan sonra emniyet barını indir. Erciyes'in kuralları da oturduktan sonra barın indirilmesini ve inişten hemen önce kaldırılmasını ister.
Bir şey düşürürsen bırak: Düşen baton ya da eldiven için asla eğilme veya atlama; görevliye haber ver.
İn ve uzaklaş: Rampaya değince ayağa kalk, hafif öne eğilerek kay ve rampadan hemen uzaklaş; arkadan sandalye gelir.
Teleski (T-bar)
Teleski seni kayakların üzerinde sürükleyerek çıkarır; oturmazsın, yalnız yaslanırsın.
Kayakları izde paralel tut, ağırlığını ortada tut ve oturmaya çalışma.
İzden çıkma ve kancayı bırakıp başkasına doğru savurma.
Düşersen hemen izden çık; tekrar binmeye çalışma, yürüyerek ya da kayarak kenara geç.
Yalnız varış noktasında in; kancayı bırakırken savurma.
Gondol
Gondol en rahat lifttir: kayaklarını çıkarır, kabinin dışındaki askıya yerleştirir ya da içeri alırsın. Erciyes'te kayak ya da snowboard, gondol dışındaki liftlerde elde taşınamaz; gondolda ise ekipmanınla binersin.
Snowboardcular için
Liftlere arka ayak bağlamadan çıkarılmış, ön ayak bağlı olarak binilir. İsviçre'nin pist kuralları da teleski ve telesiyejde arka ayağın bağlamadan çıkarılmasını ister; Erciyes kuralları binişte bir ayağın serbest olmasını söyler.
Snowboard'un bağlama ipiyle (leash) ayağına bağlı olması gerekir; liftten tahta düşerse ciddi kazaya yol açabilir.
Teleski snowboardcular için daha zordur; ilk denemeden önce tek ayakla kayma alıştırmasını yap. Ayrıntı için sözlükteki teleskide snowboard maddesine bak.
Çocuklarla lift
Erciyes'te kurallara göre çocuklar liftlere yetişkin olmadan binemez.
İsviçre kurallarına göre boyu 1,25 metrenin altındaki çocuklar telesiyeje yalnız onlara yardım edebilecek bir refakatçiyle binebilir.
ABD kayak merkezleri birliği NSAA, barı indirirken yetişkinlerin her zaman çocuklara yardım etmesini önerir.
Erciyes'in lift ve pist kuralları
Erciyes A.Ş.'nin genel kurallarından öne çıkanlar: ilk uygun sandalyeye ya da kabine binilir, yeni başlayanlar önce yürüyen bantları kullanır, çocuklar yetişkinsiz lifte binemez, emniyet barı oturunca indirilir ve inişten hemen önce kaldırılır, kask kullanımı zorunludur. Pist dışı ve kapalı pistler tamamen kişinin kendi sorumluluğundadır. Pistteki genel kurallar için FIS'in 10 pist davranış kuralı rehberine bak.
İlk lift deneyimi bir aktivite tatilinde
Liftleri ilk kez kullanmak çoğu yeni başlayanın en çok çekindiği andır. Bir aktivite tatilinde bu an eğitmenle ve grupla yaşanır: önce yürüyen bant, sonra eğitmenin eşliğinde ilk telesiyej. Doğadayız'ın Erciyes temel eğitim paketlerinde sınırsız skipass ve yürüyen bant kullanımı pakete dahildir; aynı seviyedeki insanlarla öğrenmek ise ilk telesiyejin heyecanını paylaşmayı sağlar. Programlarımızın bir sosyal macera tatili olmasının nedeni de bu.
Doğadayız Paketleri
Seviyene uygun Doğadayız paketleri
Konaklama, skipass ve ekipmanın dahil olduğu, grupla yaşanan kış aktivite tatilleri.
Kayak öğrenmenin en kolay yolu: kış aktivite tatili
Bir aktivite tatili, tatilin merkezine bir sporu koyar: ulaşım, konaklama ve yemek planlıdır, sen pistte öğrenmeye odaklanırsın. Doğadayız'ın kış aktivite tatillerinde konaklama, skipass ve kayak ya da snowboard ekipmanı her pakette yer alır; eğitim paketlerinde Türkiye Kayak Federasyonu'na bağlı eğitmenlerle temel ders verilir, tecrübe paketlerinde pistte kendi seviyende pratik yaparsın.
Programı farklı kılan grup: benzer seviyedeki insanlarla aynı pistte olmak, akşamları birlikte yemek ve gece eğlenceleri, her an yanında bir grup lideri. Tek başına katılanlar da ilk günden bu sosyal macera tatilinin bir parçası olur. Bu yüzden programlarımızı bir sosyal macera tatili olarak tanımlıyoruz.
Varışa yaklaşınca emniyet barını kaldır, kayak uçlarını yukarıda tut. Rampaya değince ayağa kalk, hafif öne eğilerek kay ve rampadan hemen uzaklaş; arkadan bir sonraki sandalye gelir.
Snowboardla telesiyeje nasıl binilir?
Arka ayak bağlamadan çıkarılmış, ön ayak bağlı olarak binilir. Snowboard bağlama ipiyle ayağına bağlı olmalıdır. İnişte serbest ayağını tahtanın üzerine, bağlamaların arasına koyarak kay.
Teleskiden düşersem ne yapmalıyım?
Hemen izden çık ve tekrar binmeye çalışma; kenara geç ve aşağı kayarak ya da yürüyerek alt istasyona dön. İzde kalmak arkadan gelenler için tehlikelidir.
Çocuklar telesiyeje tek başına binebilir mi?
Erciyes'in kurallarına göre çocuklar liftlere yetişkin olmadan binemez. İsviçre kurallarına göre 1,25 metrenin altındaki çocuklar telesiyeje yalnız yardım edebilecek bir refakatçiyle binebilir.
Pist haritası üç katmandan oluşur: liftler (gondol, telesiyej, teleski ve yürüyen bantlar; genellikle düz çizgiler), pistler (zorluğa göre mavi, kırmızı, siyah; çoğu zaman numaralı) ve hizmetler (kiralama, ilk yardım, restoran, buluşma noktaları). Haritayı okurken önce bulunduğun yeri ve dönüş noktanı, sonra seviyene uygun pistleri ve bu pistlere çıkan liftleri bul. Merkezin girişindeki canlı panoda hangi lift ve pistlerin açık (yeşil) ya da kapalı (kırmızı) olduğu ve varsa çığ uyarısı gösterilir; günü buna göre planla.
FIS'in 10 pist kuralı, Uluslararası Kayak Federasyonu'nun kayakçı ve snowboardcular için belirlediği davranış kurallarıdır: başkalarına saygı, hız kontrolü, rota seçimi, geçiş, piste giriş, durma, yürüyerek çıkış-iniş, işaretlere uyma, yardım ve kimlik bildirme. Yasa değildir; ancak dünyada kayak kazalarında sorumluluğun değerlendirilmesinde ölçüt olarak kullanılır.
Kayak öğrenmeye eğitmenli bir başlangıç dersiyle, kiralık ekipmanla ve kolay (başlangıç) pistlerinde başlanır. İlk gün kayakları takıp düz zeminde kaymayı, kar sabanıyla durmayı ve yürüyen banda binmeyi öğrenirsin; ikinci gün saban dönüşle kolay pistten kontrollü inersin. Hiç kaymamış bir yetişkin için bu aşama genellikle 2 gün sürer.
