Keskin kenar, sert ve buzlu karda tutuş demektir. Kenar açıları taban açısı / yan açı olarak yazılır: taban açısı dönmeyi kolaylaştırır, yan açı tutuşu artırır. Eğlence amaçlı kayaklarda fabrika ayarı çoğunlukla 1° taban, 2–3° yandır; Burton snowboardlarını 1° taban, 1° yan açıyla çıkarır. Bilerken önce taban kenarı, sonra yan kenar işlenir, çapak alınır ve tahta waxlanır. Tabandaki küçük çizikler P-Tex ile doldurulabilir; çekirdeğe inen derin çizik, katman ayrılması ya da kopmuş kenar ise servis işidir. Yaz depolamasında ekipman tamamen kurutulur, tabana kazınmadan depolama waxı sürülür ve sıcak ya da nemli olmayan bir yerde saklanır.
Kayak ve snowboardun çelik kenarları, özellikle sert, buzlu ve yapay karda tutuş sağlar. Kör bir kenar dönüşte kayar ve buzda güven vermez. Kenarlar taşlara, raylara ve kutulara sürtündükçe çentiklenir; zamanla bilemek gerekir.
Taban açısı ve yan açı
Kenarlar iki yüzeyden bilenir:
Açı
Ne yapar?
Tipik değer
Taban açısı (base bevel)
Kenarı tabandan hafifçe kaldırır; dönüşe girmeyi ve kaymayı kolaylaştırır
0,5–1°
Yan açı (side bevel)
Kenarı daha sivri yapar; tutuşu artırır
Kayakta 2–3°, Burton snowboardlarında 1°
Açılar çoğu zaman "taban/yan" diye yazılır: "1/2" bir derece taban, iki derece yan demektir. Bazı üreticiler yan açıyı "89°" ya da "88°" gibi kenarın kendi açısıyla yazar; 89° bir derecelik, 88° iki derecelik yan açıdır.
Üreticilerin fabrika ayarları birbirine yakındır ama aynı değildir. Örneğin bir perakendecinin derlemesine göre Rossignol ve Völkl kayaklarında 1/2, Atomic'te 1/3 ya da 1/2 kullanılır. Burton, çocuk tahtaları dışındaki tüm snowboardlarını 1° taban, 1° yan açıyla çıkarır. Kendi ekipmanını bilerken fabrika açısını koru; değiştirmek istiyorsan servise danış.
Kenar bileme adım adım
Burton'ın sırası:
Taban kenarı: Önce taban açısını, açısı sabit bir kenar aletiyle hafifçe işle.
Yan kenar: Sonra yan kenarı, aynı açıyı koruyarak burundan kuyruğa uzun ve eşit hareketlerle bile.
Burton, snowboardun burun ve kuyruğundaki temas noktalarını hafifçe köreltmeyi de önerir; böylece tahtanın uçları karda takılmaz.
Taban onarımı: ne evde, ne serviste?
Hasar
Ne yapılır?
Yüzeysel çizik
Temizle ve sıcak waxla
Küçük oyuk (tabanın içinde)
P-Tex mumuyla doldur, soğuyunca kazı ve düzle
Çekirdeğe inen derin çizik
Servis
Katman ayrılması (delaminasyon)
Servis
Kopmuş ya da çıkmış kenar
Servis
P-Tex ile dolgu: Burton'a göre mumu yakarken alevin mavi olması gerekir; sarı alev dolguya karbon karıştırır ve dolgu tutmaz. Damlayan P-Tex'i oyuğa doldur, soğumaya bırak, fazlasını kazıyıcıyla düzle. P-Tex dumanı zehirlidir; havalandırılan bir yerde çalış. Çekirdeğe inen çizikte P-Tex ahşaba ve metale tutunmadığı için servis gerekir.
Yaz boyunca saklama
Burton ve Salomon'un önerileri:
Bağlamaları sök (snowboard); bağlama vidalarını ve parçalarını bir arada sakla.
Tamamen kurut. Kenarlardaki pası ve tabandaki oyukları depolamadan önce gider.
Depolama waxı: Tabana kalın bir kat wax ütüle ve kazıma. Sezon başında kazıyıp fırçalarsın.
Kenarlar: Toko kenarları da waxla kaplamayı önerir; Salomon ise pas tutmasın diye yalnız kenarları kazımayı söyler. İkisinde ortak nokta: kenarlar depoya kuru ve pasız girmeli.
Yer: Sıcak çatı katlarından (Burton: 30 °C üzeri) ve nemli bodrumlardan uzak, kuru ve serin bir yer.
Kılıf: Salomon'a göre fazla su geçirmez bir kılıf nemi içeride hapseder ve kenarları paslandırır. Kılıfı kuru bir yerde, ekipman tamamen kuruduktan sonra kullan.
Kayak bağlaması: Salomon'a göre DIN ayarını depoda gevşetmek isteğe bağlıdır; gevşettiysen sezon başında mutlaka yeniden ayarlat. DIN için kayak bağlaması ve DIN ayarı rehberine bak.
Kiralık ekipmanla gidiyorsan
Kiralık kayak ve snowboardun kenar ve taban bakımını kiralama noktası yapar. Teslim alırken kenarlarda büyük çentik ya da tabanda derin oyuk görürsen değiştirmesini iste. Kiralama ile satın alma arasındaki farklar için kiralamak mı satın almak mı? rehberine bak.
Bakım derdi olmadan bir hafta
Kendi ekipmanın yoksa bakım da senin işin değildir: Doğadayız'ın kış paketlerinde kayak ya da snowboard ekipmanı pakete dahildir ve kiralama noktasından teslim alınır. Böylece bir aktivite tatilinin tüm enerjisini pistte harcayabilirsin. Akşamları ise ekipmanını bırakıp grupla birlikte vakit geçirmek, bir sosyal macera tatilinin rahatlığıdır. Programlar için kış aktivite tatilleri sayfasına bak.
Doğadayız Paketleri
Seviyene uygun Doğadayız paketleri
Konaklama, skipass ve ekipmanın dahil olduğu, grupla yaşanan kış aktivite tatilleri.
Kayak öğrenmenin en kolay yolu: kış aktivite tatili
Bir aktivite tatili, tatilin merkezine bir sporu koyar: ulaşım, konaklama ve yemek planlıdır, sen pistte öğrenmeye odaklanırsın. Doğadayız'ın kış aktivite tatillerinde konaklama, skipass ve kayak ya da snowboard ekipmanı her pakette yer alır; eğitim paketlerinde Türkiye Kayak Federasyonu'na bağlı eğitmenlerle temel ders verilir, tecrübe paketlerinde pistte kendi seviyende pratik yaparsın.
Programı farklı kılan grup: benzer seviyedeki insanlarla aynı pistte olmak, akşamları birlikte yemek ve gece eğlenceleri, her an yanında bir grup lideri. Tek başına katılanlar da ilk günden bu sosyal macera tatilinin bir parçası olur. Bu yüzden programlarımızı bir sosyal macera tatili olarak tanımlıyoruz.
Eğlence amaçlı kayaklarda fabrika ayarı çoğunlukla 1° taban ve 2–3° yan açıdır; üreticiler arasında küçük farklar vardır. Burton snowboardlarını 1° taban ve 1° yan açıyla çıkarır. En iyisi fabrika açısını korumaktır.
Tabandaki çizik nasıl onarılır?
Küçük oyuklar P-Tex mumuyla doldurulur: mum mavi alevle yakılır, oyuğa damlatılır, soğuyunca fazlası kazınır. Çekirdeğe inen derin çizik, katman ayrılması ve kopmuş kenar ise servis işidir.
Kayak ve snowboard yazın nasıl saklanır?
Ekipmanı tamamen kurut, pası gider, tabana kalın bir depolama waxı ütüle ve kazıma. Kuru, serin bir yerde, sıcak çatı katı ve nemli bodrumdan uzak sakla; snowboard bağlamalarını sök.
Wax, kayak ve snowboard tabanının karda daha iyi kaymasını sağlar ve tabanı kurumaktan korur. En kalıcı yöntem sıcak waxtır: wax ütüyle tabana eritilir, soğumaya bırakılır, fazlası pleksi kazıyıcıyla kayma yönünde kazınır ve taban fırçalanır. Toko'ya göre taban 70 °C'den itibaren wax alır; ütü sıcaklığı waxa göre değişir (Toko: sıcak kar için sarı 130 °C, genel kırmızı 140 °C, soğuk kar için mavi 150 °C) ve kazımadan önce en az 30 dakika soğutmak gerekir. Wax kar sıcaklığına göre seçilir. FIS, florlu waxları 2023/24 sezonundan itibaren tüm yarışlarda yasakladı. Kiralık ekipmanda bu bakımı kiralama noktası yapar; kendi ekipmanın varsa taban kuru ve beyazımsı görünmeye başladığında waxlamanın zamanı gelmiştir.
DIN ayarı, kayak bağlamasının düşme anında botu hangi kuvvette bırakacağını belirleyen ayardır; adı eski bir Alman standardından gelir, bugün ayarlar ISO 8061 ve ISO 11088 standartlarına göre yapılır. Değer; kilo, boy, yaş, bot taban uzunluğu ve kayakçı tipine (I, II, III) göre seçilir. ISO 8061'in 2015 baskısına göre tip 1 kayakçıda değer %15 azaltılır, tip 3'te %15 artırılır; 10 yaş altı ve 50 yaş üstü kayakçılarda da %15 azaltılır. Çok düşük ayar bağlamanın gereksiz açılmasına, çok yüksek ayar ise düşüşte açılmamasına ve yaralanmaya yol açabilir. Bu yüzden ayar eğitimli bir teknisyen tarafından yapılır ve test edilir; kiralama noktasında yapman gereken tek şey kilonu, boyunu, yaşını ve seviyeni doğru söylemektir.
Yeni başlayan için en doğru yol ilk sezonda kiralamaktır. Burton'a göre öğrenirken ders almayı yeni ekipmana tercih etmek, ekipmanı kiralamak ve temelleri öğrendikten sonra yatırım yapmak gerekir. Satın almaya karar verdiğinde sıralama genellikle şöyledir: önce kişisel ürünler (kask, kar gözlüğü, eldiven, çorap), sonra ayağına tam oturan bir bot, en son kayak ya da snowboard. Kiralık ekipmanın asıl riski kötü ayardır: bağlama ayarı kısa süreli kiralıkta ISO 13993'e göre, teknisyen tarafından yapılmalıdır. Bir kış aktivite tatili paketinde ekipman genellikle zaten dahildir.
