Snowboard'da Ollie, Nollie ve Temel Freestyle Becerileri
Ollie, snowboardun kuyruğundan güç alarak yapılan kontrollü bir sıçramadır: ağırlık arka ayağa verilir, kuyruk esnetilir, tahta geri yaylanırken ön ayak ve dizler yukarı çekilir, iki ayakla aynı anda düz tabanla inilir. Nollie aynı hareketin burundan yapılanıdır. NZSIA'ya göre ilerleme düz zeminde başlar: önce kuyruğa basıp burnu kaldırmak (wheelie), sonra iki ayakla zıplamak, sonra ikisini birleştirmek. Freestyle'ın sonraki adımları press, alçak kutuda 50-50 ve küçük atlamalardır. Snowpark'a girmeden önce ABD kayak alanları birliği NSAA'nın Park SMART kurallarını bil: küçükten başla, planını yap, daima bak, saygılı ol, sakin ol. Araştırmalar parkta baş, boyun ve sırt yaralanması riskinin arttığını gösterir; bu yüzden kask ve kademeli ilerleme şarttır.
NZSIA'nın el kitabı ollie'yi şöyle tanımlar: kuyruktan kalkan ve düz tabanla inilen kontrollü bir sıçrama. Ollie ve nollie birer basınç hareketidir: kenarlama ya da yönlendirme yoktur; kuyruğa (ollie) ya da buruna (nollie) ani ve büyük bir basınç verilir, tahta esner ve bu basınç hızla bırakılınca tahta geri yaylanır.
NZSIA'nın ilerlemesi düz ve sakin bir zeminde başlar:
Wheelie: Ağırlığını arka ayağa ver, kuyruğa bas ve burnu kardan kaldır. Dengede kalmaya çalış.
İki ayakla zıplama: Dizlerini bük, iki ayağınla birlikte zıpla, düz tabanla in.
Birleştir: Kuyruğa basıp tahtayı esnet; tahta geri yaylanırken önce ön ayağını, sonra arka ayağını yukarı çek. Burton'ın anlatımıyla dizler göğse, iniş iki ayakla aynı anda.
El kitabına göre kuyruğun esneyip geri yaylanması sıçramanın yüksekliğini artırır.
Nollie aynı hareketin aynasıdır: ağırlık ön ayağa, basınç buruna. Çoğu sürücü önce ollie'yi oturtur, nollie'yi sonra dener.
Press ve butter
Press, tahtanın burnuna ya da kuyruğuna basıp diğer ucu kaldırarak bir süre öyle kaymaktır; butter ise bu sırada tahtayı karın üzerinde döndürmektir. Burton bunları ilk öğrenilecek hareketler arasında sayar: hız gerektirmez, dengeyi ve tahtanın esnemesini hissetmeyi öğretir. Düz bir mavi pistin kenarında, yavaş hızda çalış.
Kutuda 50-50
50-50, kutu (box) üzerinde tahtayı kutuya paralel ve düz tabanla kaymaktır. NZSIA'nın iki kuralı:
Taban düz kalmalı. Kenara basarsan tahta kayar ve kutudan düşersin.
İlk kutu alçak, geniş ve kısa olmalı.
Kutuya düz bir yaklaşma çizgisiyle gel, kutu üzerinde dizlerini hafif bükülü ve gövdeni ortada tut, kutunun sonuna kadar düz tabanla devam et.
İlk küçük atlama
NZSIA'ya göre ilk atlamada kalkış rampasından iniş alanının ideal noktasına mesafe 2–3 metre kadar olmalıdır. Yaklaşırken hızını önceden ayarla, rampada tahtayı düz tut ve burun rampanın kenarını geçtiği anda ollie gibi zıpla. İnişte dizlerini bükerek darbeyi em.
Snowpark kuralları: Park SMART
NSAA'nın Park SMART programı (eski adıyla Smart Style) Burton, PSIA-AASI ve ABD Ulusal Kayak Devriyesi ile birlikte hazırlanmıştır:
Kural
Ne demek?
Start small (küçükten başla)
En küçük engelle başla, kademeli ilerle
Make a plan (plan yap)
Her engele yaklaşmadan önce hızını ve hareketini planla
Always look (daima bak)
Engeli önce kaymadan incele; iniş alanının boş olduğundan emin ol
Respect (saygı)
Sıranı bekle, kapalı engellere girme
Take it easy (sakin ol)
Becerinin sınırında zorlamadan, kontrollü kay
NSAA'nın sloganı: "Bilmiyorsan gitme." NZSIA ayrıca park bölgelerini (yaklaşma, kalkış, hareket, iniş) tanımayı, başlamadan sıranı belli etmeyi ve iniş alanını açık tutmayı öğütler. Kol işaretleri: "0" iniş açık, "X" kapalı.
Parklardaki S, M, L gibi boyut işaretleri o merkeze göredir; farklı merkezlerin "S" engelleri aynı değildir.
Park yaralanmaları: araştırmalar ne diyor?
Russell vd. 2014 (vaka-kontrol çalışması): Snowboardcularda yaralanma oranı her 1.000 inişte 0,75'tir. Atlama ve halfpipe'ta bu oran 2,56, rail'lerde 0,43'tür.
Brooks vd. 2010: Park yaralanmalarında baş ve sırt yaralanması olasılığı pist yaralanmalarından yüksektir.
Audet vd. 2019 (sistematik derleme): Parklar baş, boyun, sırt ve ağır yaralanmalar için risk faktörüdür. Parkta hangi önleme yönteminin işe yaradığını test eden çalışma ise henüz yok.
Bu yüzden parkta kask takmak ve kademeli ilerlemek temel kuraldır. Kask seçimi için kayak kaskı seçimi, bilek ve sırt koruyucuları için koruyucular rehberine bak.
Freestyle için tahta
Freestyle'da genelde burnu ve kuyruğu simetrik twin tahtalar tercih edilir; switch kaymayı ve inişleri kolaylaştırır. Ayrıntılar snowboard tipleri rehberinde.
Pistten parka
Ollie ve press gibi becerilerin çoğu pist kenarında, düşük hızda öğrenilir; günlerce pistte olduğun bir aktivite tatili, bu temel becerileri tekrar etmek için zaman verir. Doğadayız'ın kış paketlerinde konaklama, skipass ve ekipman dahildir. Aynı grupta birbirinin ilk ollie'sini kaydedip akşam izlemek de bir sosyal macera tatilinin keyfidir. Programlar için kış aktivite tatilleri sayfasına bak.
Doğadayız Paketleri
Seviyene uygun Doğadayız paketleri
Konaklama, skipass ve ekipmanın dahil olduğu, grupla yaşanan kış aktivite tatilleri.
Kayak öğrenmenin en kolay yolu: kış aktivite tatili
Bir aktivite tatili, tatilin merkezine bir sporu koyar: ulaşım, konaklama ve yemek planlıdır, sen pistte öğrenmeye odaklanırsın. Doğadayız'ın kış aktivite tatillerinde konaklama, skipass ve kayak ya da snowboard ekipmanı her pakette yer alır; eğitim paketlerinde Türkiye Kayak Federasyonu'na bağlı eğitmenlerle temel ders verilir, tecrübe paketlerinde pistte kendi seviyende pratik yaparsın.
Programı farklı kılan grup: benzer seviyedeki insanlarla aynı pistte olmak, akşamları birlikte yemek ve gece eğlenceleri, her an yanında bir grup lideri. Tek başına katılanlar da ilk günden bu sosyal macera tatilinin bir parçası olur. Bu yüzden programlarımızı bir sosyal macera tatili olarak tanımlıyoruz.
Ağırlığını arka ayağa verip kuyruğa bas ve tahtayı esnet; tahta geri yaylanırken önce ön ayağını, sonra arka ayağını yukarı çek, dizlerini göğsüne yaklaştır ve iki ayakla aynı anda düz tabanla in. NZSIA'ya göre önce wheelie, sonra iki ayakla zıplama çalışılır, sonra ikisi birleştirilir.
Ollie ile nollie arasındaki fark nedir?
Ollie kuyruktan, nollie burundan yapılır. İkisi de basınç hareketidir: tahtanın bir ucuna büyük basınç verilir ve hızla bırakılınca tahta geri yaylanır.
Snowpark tehlikeli mi?
Araştırmalar parkta baş, boyun ve sırt yaralanması riskinin pistten yüksek olduğunu gösterir; Russell vd. 2014'e göre atlama ve halfpipe'ta yaralanma oranı rail'lerden belirgin biçimde fazladır. Kask, küçük engellerle başlamak ve NSAA'nın Park SMART kuralları temel önlemlerdir.
Switch, snowboardda alışık olduğun duruşun tersiyle, yani diğer ayağın önde kaymaktır: regular biri goofy, goofy biri regular kayar. Yeni Zelanda eğitmen birliğine (NZSIA) göre switch birçok freestyle hareketi için şarttır ve freeride'da da sürücüyü daha çok yönlü yapar. Öğrenme sırası temel eğitime benzer: daha düz bir yeşil pistte switch traverse, sonra garland, C dönüşleri ve en son bağlı switch dönüşleri. Bağlamaları duck (ön ayak burna, arka ayak kuyruğa açılı, ör. +15/−15 ya da +8/−8) kurmak iki yönü eşitler. NZSIA'nın benzetmesiyle switch öğrenmek, diğer elinle yazmayı öğrenmek gibidir: ilk başta acemi hissettirir, sabırla gelişir.
Snowboardlar kullanılacakları araziye göre dört ana tipe ayrılır. All-mountain tahtalar, Burton'un tanımıyla hazırlanmış pist, park ve pudra dahil her arazide iyi performans için tasarlanır; çoğu başlangıç tahtası da bu kategoridedir. Freestyle (park) tahtalar genellikle twin şekillidir, yani burun ve kuyruk aynıdır; bu da switch inip kalkmayı kolaylaştırır. Freeride tahtalar pist dışı ve hız için genellikle directional ve daha serttir. Powder tahtalar derin karda yüzmek için geniş burunlu, kuyruğa doğru daralan (taper) ve ayakları geriye kaydırılmış (setback) şekillere sahiptir. Yeni başlayan biri için doğru seçim çoğu zaman yumuşak, all-mountain bir tahtadır.
Koruyucular arasında etkisi en iyi kanıtlanmış olan snowboard bilek koruyucusudur. Bir sistematik derlemeye göre bilek koruyucu takan snowboardcularda bilek yaralanması riski yaklaşık dörtte bire iner (RR 0,23); yani bilek koruyucu takan her 50 snowboardcudan birinde bir bilek yaralanması önlenir. Rastgele kontrollü bir çalışmada koruyuculu grupta 8, koruyucusuz grupta 29 bilek yaralanması görüldü. Bilek koruyucusu özellikle ilk günlerindeki yeni başlayanlar ve kiralık ekipman kullananlar için önerilir; bu iki grup daha sık yaralanır. Sırt koruyucusu ve kalça/kuyruk sokumu pedleri için ise yaralanmayı azalttığını gösteren güçlü bir kanıt yoktur; snowpark ve sık düşülen ilk günlerde konfor ve güven için tercih edilebilirler. Hiçbir koruyucu kaskın yerini tutmaz.
